Wie zich over het prachtige landgoed van Château Holtmühle begeeft, waant zich even terug in de 17e eeuw. De landerijen werden bewerkt door boeren, die hier een flinke pachtsom voor betaalden: liefst één-tiende van de oogst ging naar de kasteelheer. De opbrengsten die zij afstonden, werden binnen de kasteelmuren opgeslagen in de Tiendschuur.
Ontdek welke tijdreis je nú kunt maken in de Tiendschuur, en hoe bedrijvigheid en bezinning nog altijd hand in hand gaan in deze prachtige omgeving.
Het volledige verhaal lees je hier.
Wie zich over het prachtige landgoed van Château Holtmühle begeeft, waant zich even terug in de 17e eeuw. De landerijen werden bewerkt door boeren, die hier een flinke pachtsom voor betaalden: liefst één-tiende van de oogst ging naar de kasteelheer. De opbrengsten die zij afstonden, werden binnen de kasteelmuren opgeslagen in de Tiendschuur.
Ontdek welke tijdreis je nú kunt maken in de Tiendschuur, en hoe bedrijvigheid en bezinning nog altijd hand in hand gaan in deze prachtige omgeving.
Het volledige verhaal lees je hier.
Op de grens tussen Venlo en Tegelen ligt een prachtig natuurgebied met stijlranden, grafheuvels, een abdij en een beeldentuin. Deze wandeling biedt een mooie mix van verharde en vooral veel onverharde paden.
Thuis bij monniken en kabouters
Abdij Ulingsheide is een unieke plek waar vrome ambacht en Venlose volksverhalen samenkomen. Binnen de muren van het Trappistenklooster bewerkten de kloosterlingen ruim een eeuw lang het land en brouwden zij trappistenbier. En daarbuiten, in het Jammerdal? Daar wordt gezongen over elfjes, kabouters en feeën…
Voor het verhaal van de Abdij, de monniken en kabouters, klik hier.
Laat je meevoeren over de hoogteverschillen van natuurgebied 'het Jaomerdal'.
De Abdij biedt een mooi startpunt voor een tocht door het groen, het verkennen van het prachtige natuurgebied en de omgeving van Venlo. U komt langs de grens met Duitsland en doet het centrum van Venlo aan. Ook maakt u kennis met het kloosterdorp Steyl. Een groot deel van de route voert langs de Maas.
Een aanrader voor diegenen die zowel van rust en natuur, als van cultuur en de stad houden.
Voor het verhaal van de Abdij Ulingsheide, de monniken en de kabouters in het Jaomerdal, klik hier.
De Engerbeek, vroeger Mulbeek genoemd, stroomde al in de Middeleeuwen van Venlo richting Tegelen en dreef daar meerdere watermolens aan. Ze voedde onder meer de grachten en de molen aan de Molenpas. Dankzij dit water kon Tegelen groeien als nederzetting en ambachtsplaats.
In de 16e en 17e eeuw ontstonden conflicten tussen Venlo en Tegelen over de loop van de beek. In de 17e eeuw werd het water definitief naar Venlo verlegd, waardoor molens in Tegelen hun functie verloren en delen van de beek verdwenen.
Vandaag is slechts een klein deel van de Engerbeek nog zichtbaar, vooral richting de Maas. Toch vertelt deze beek het verhaal van water als motor van ontwikkeling, bron van strijd en vormgever van het landschap.
Lang voordat er snelwegen, bruggen of fietspaden waren, bepaalden kleine beken zoals de Aalsbeek het leven van mensen, dieren en het landschap hier. De Aalsbeek stroomt van de steilrand bij Belfeld richting Tegelen en mondt uiteindelijk uit in de Maas. Samen met zijn zijbeek, de Belfeldse Molenbeek, vormt hij een groene ader door land dat ooit vooral landbouwgrond was.
De Aalsbeek dankt zijn naam waarschijnlijk aan de aal — een vis die hier vroeger veel voorkwam. De beek was belangrijk als waterbron, voedselplek en leefomgeving voor vissen en andere dieren.
Langs de Aalsbeek ontstonden in de 19de eeuw boerderijen en zelfs pottenbakkerijen, omdat de grond hier rijk en het water altijd dichtbij was — ideaal voor klei‑ en ambachtelijke productie. Vroeger draaiden hier ook watermolens bij vijvers zoals de Bas (vlakbij oude kasteelboerderijen), waar graan werd gemalen en olie werd geperst. Helaas gingen die molens later verloren, maar ze herinneren aan hoe mensen het stromende water gebruikten om hun levensonderhoud veilig te stellen.
In recente jaren is de Aalsbeek onderdeel geworden van natuurherstelprojecten. Boerderijen en landbouwgrond die ooit dominanter waren, worden heringericht naar natuurgebied en kwelzones waar water vrij kan stromen, natte graslanden en moerasvorming weer terugkeren en kwetsbare soorten een kans krijgen. Vrijwilligers en natuurorganisaties werken hier samen om de beek haar oorspronkelijke karakter terug te geven aan de natuur, wat heeft geleid tot de terugkeer van diverse flora en fauna.
Bij de ingang van dit pad staat een van kiepkarretjes die vroeger gebruikt werden voor het vervoer van de klei. Het karretje is nu ingericht als plantenbak. Elders in Tegelen staan nog enkele andere exemplaren.
Het kiepkarretje staat juist hier, omdat het pad een ingang was van een van de grote kleigroeves die op het hoogterras van Tegelen lagen. Als je het pad volgt, kom je bij een grote kuil, die weergeeft hoe ingrijpend de kleiwinning voor het landschap was. Het betreft de Wambachgroeve, die we aan het begin van de fietsroute al vanaf de andere kant van bovenaf bekeken hebben.
Foto: Marcel Dings en Heemkundige Kring Tegelen
Vanaf 1880 begonnen sommige pannenbakkerijen steeds meer in machines te investeren. Om die grote sommen geld in de toekomst terug te kunnen verdienen, werd het voor die firma’s steeds belangrijker om voldoende kleigrond te hebben, zodat de productie nog vele jaren vooruit kon.
De firma’s Laumans, Thissen en Simons (later Kurstjens) besloten om hiervoor samen te werken. In 1905 richtten ze De Nieuwe Compagnie op. Dit bedrijf kocht goede kleigrond bij het huidige Patrijzenpad. De drie bedrijven gebruiken deze groeve ongeveer vijftien jaar lang samen. Nadat de klei op was, ging ieder zijn eigen weg.
Hierna werd lange tijd niet meer naar de voormalige groeve omgekeken. Nadat in de jaren tachtig van de twintigste eeuw hier een nieuwe woonwijk omheen gebouwd was, werd er een wandelpad aangelegd.
Foto: Marcel Dings, Actueel Hoogtebestand Nederland en Kadaster
De dakpannenfabriek Laumans had lange tijd haar kleigroeve in het zuidoosten van Tegelen. In die groeve met de naam Twee Heuvels werd gewerkt met grote machines (excavateurs) om de tien meter dikke zandlaag opzij te leggen en de daaronder gelegen 2-4 meter dikke kleilaag te winnen. De klei werd via smalspoor via de huidige Glazenapstraat omlaag vervoerd naar de fabriek aan de Steenweg.
Rond 1970 werd overgeschakeld op kleitransport via vrachtwagens. Een deel van het smalspoor bij de groeve bleef in gebruik om de klei te vervoeren naar een laadperron, waar de klei gemakkelijk in de trucks gekiept kon worden. Nadat het werk in de groeve beëindigd werd, zijn grote stukken van dat smalspoor aan de rand van de weg blijven liggen.
Foto: Collectie Marcel Dings
